Waardevolle mensen

“Pas afgestudeerde tandartsen verdienen het meest,” hoorde ik vorige week een presentator zeggen. Mijn vriend keek televisie en ik luisterde met een half oor mee. Na een week niet aan deze zin gedacht te hebben, begon een vriendin vanmiddag over het onderzoek Met welke studies verdien je het meest? van Elsevier en SEO Economisch Onderzoek. Mijn vriendin – afstuderend kunsthistorica – en ik – pas-afgestudeerd theaterwetenschapper – constateerden dat we dit rendementsdenken spuugzat zijn. “Al mijn interessegebieden en de daarbij horende studies bungelen onderaan de lijst,” stelde mijn vriendin. Ik knikte. Betekent dit dat onze studies geen waarde hebben? Onzin.

Tijdens mijn studies Kunsten, Cultuur en Media (RUG) en Art Studies (UvA) kreeg ik geregeld de vraag: “maar wat kun je daar dan mee?” of “maar hoe denk je daarvan rond te komen?” Ik ben gaan studeren vanuit een passie en neem het salaris dat daarbij hoort voor lief. Volgens mij zou iedere student daar moeten beginnen. De maatschappij heeft er niets aan als iedereen advocaat of chirurg wordt. Studeren uit liefde voor het vak. Het klinkt idealistisch, maar vormt volgens mij de basis voor een gezonde arbeidsmarkt. Waarde is een breder begrip dan alleen de financiële connotatie en daarom vind ik bovengenoemd onderzoek kwalijk.

Een van de eerste theorieën die ik tijdens mijn bachelor behandeld kreeg, was de veldtheorie van socioloog Pierre Bourdieu. Hij beschrijft dat er verschillende vormen van kapitaal bestaan: economisch, symbolisch, sociaal en cultureel. Een mens kan al deze vormen vergaren. Iemand met een breed netwerk heeft bijvoorbeeld veel sociaal kapitaal en een diploma vergroot het symbolisch kapitaal van een persoon. De verschillende vormen van kapitaal beïnvloeden elkaar. Kort gezegd, kan iemand met veel symbolisch kapitaal kan aanspraak maken op economisch kapitaal.

Nu dacht ik: wat als we niet over kapitaal spreken, maar over waarde en dan niet alleen in de nauwe zin van het woord. In de huidige samenleving wordt er naar mijn mening teveel gekeken naar het financiële plaatje, terwijl er meer vormen van waarde zijn. Een vrijwilliger in een bejaardenhuis verdient geen cent, maar heeft een grote sociale EN maatschappelijke waarde.

Volgens mij heeft een studie meer waarde dan het salarisstrookje van een alumni. Studeren helpt bij de persoonlijke ontwikkeling. Naast inhoudelijke kennis, verwerven studenten diverse competenties. Geesteswetenschappers, bijvoorbeeld, leren de wereld observeren vanuit verschillende perspectieven. Dat is zeer waardevol en bruikbaar, ook als je later afdwaalt van de culturele sector.

De afgelopen jaren werd er vanuit dit rendementsdenken flink bezuinigd op de letterenfaculteiten van de universiteiten in Nederland. Het is toch onzin dat er meer dan tien filosofen per jaar afstuderen? Nee. Het is onzin dat er puur naar de financiële waarde van een studie of beroepsgroep gekeken wordt. Dat vind ik een beperkte manier van denken. Volgens mij heeft een samenleving baat bij diversiteit. Laten we vooral niet beweren dat een bedrijfseconoom waardevoller is dan een vuilnisman. Beiden zijn nuttig en nodig.

Ik hoop dat aanstaande studenten ondanks al het geleuter over geld toch hun interesses durven volgen. Noem me naïef, maar gepassioneerd werken levert meer op dan puur economisch kapitaal najagen. En of je dan makelaar of basisschooldocent wordt, dat doet er niet toe. Plezier, anderen helpen, het verbreden van je blik: dat vind ik pas waardevol.

Advertenties