Protestliederen

Ooit heb ik gezworen om formcartoon_9395_aa4d4bbecdaf7e7b468a0fe719389b86244eeabe.gifnooit over muziek te schrijven.
Muziek is voor mij de meest individuele, misschien wel emotioneelste vorm van kunst. Die ervaring wil ik niet doden met woorden. Nu is het weer bijna tijd voor de Top 2000. Voor mij symboliseert dit radiofestijn het einde van het jaar. Tijdens het stemmen en luisteren komen herinneringen boven. Hoewel ik me er jaren tegen verzet heb, ben ik inmiddels toch gevallen voor de muzieksmaak van mijn ouders. Enkele weken geleden draaiden we samen elpeetjes uit de jaren ’60, ’70 en ’80. Mijn vader liet mij een plaat horen met nummers van een Afrikaanse muziekgroep. Ze reisden door Europa en zongen met allerlei plaatselijke koren de strijdliederen tegen apartheid. Prachtig! Kunst maken is in mijn optiek de krachtigste manier van protest. Vandaar dat ik dan toch besloten heb om een top 10 met mijn favoriete protestnummers samen te stellen.

#1 Boudewijn de Groot is wat mij betreft de Nederlandse koning van de protestsong. Zijn Verdronken vlinder kan ik tien keer achter elkaar draaien en steeds opnieuw ontroerd raken. In 1966 sprak hij de Amerikaanse president Johnson aan op de oorlogswandaden in Vietnam met het nummer Meneer de president: “Droom maar niet teveel van al die dooie mensen … meneer de president, slaap zacht.”

#2 
“Er komen andere tijden,” vertaalde diezelfde Boudewijn een ander onmisbaar nummer in deze top 10: The times they are a-changin’. Dit jaar won Bob Dylan de Nobelprijs voor Literatuur. Dylan schreef talloze prachtige protestnummers en verdient met zijn mondharmonica de tweede plek in deze top 10.

#3 
Het volgende nummer is zowel qua tekst als melodie geniaal: Another brick in the wall van Pink Floyd. Weg met de eenheidsworst!

#4 Ik vind eigenlijk dat de hele musicalfilm Hair genomineerd moet worden. Pacifisme, vrijheid, gelijkheid en liefde. Wanneer Berger zichzelf voordoet als Claude en marcherend het vliegtuig naar Vietnam instapt, breekt je hart. Enkele seconden later staat de tribe op een veld met oorlogsmonumenten en zingt Let the sunshine in. Op een van de stenen staat Berger’s naam. Een duidelijk statement.

#5 Om even in de musicalsferen te blijven, moet ook Rent genoemd worden. De Angels in America onder de musicals. Het verhaal pakt de kapitalistische samenleving op zijn hoogtepunt in de jaren ’90 van de vorige eeuw aan: “and when you’re living in America at the end of the millenium, you’re what you own.”

#6 “They can change their minds but they can’t change me,” zong Jim Croce in 1973. Met I got a name spoort de songwriter de luisteraar aan om dromen na te jagen en te breken met de vorige generatie. 

#7 Nog een plekje voor Bob Dylan in deze lijst. Misschien wel zijn meest bekende (en gecoverde) nummer Blowin’ in the wind mag immers niet ontbreken. ‘Cause how many deaths will it take till he knows that too many people have died?

#8 De beste gitarist ooit, oftewel Jimi Hendrix, speelde The star spangled banner op Woodstock in 1969. In zijn meesterlijke gitaarsolo verwerkte hij geluiden van bommen en gevechtsvliegtuigen. Zonder woorden wist hij een duidelijk standpunt in te nemen. Dat is wat muziek kan doen.

#9 Vooruit, er mag een modern nummer in het rijtje en dan wel: Where is the love? van de Black Eyed Peas. Iedereen in mijn generatie kent ongetwijfeld de videoclip met de vele vraagtekens. Het beste nummer de groep ooit gemaakt heeft.  

#10 Omdat vrede soms helaas alleen in de verbeelding lijkt te bestaan: Imagine. Want ik weet zeker dat John Lennon niet de enige dromer was, is en blijft.

Advertenties